“Yagona Vatan, yagona xalq bo'lib, yangi hayot va kelajak yaratamiz!”
Yoshlarni Yangi O'zbekistonimizga munosib farzandlar etib tarbiyalashga mas'uldirlar
Keksalik donishmandlik hamda tajriba bulog'idan suv ichib, ulug' yoshga yetishdir. Odatda, yoshlardan emas, balki boshidan qancha-qancha qovun pishig'ini o'tkazgan nuroniy keksalardan maslahat so'raladi. Chunki ular foyda qaerda, zarar qaerda ekanligini yaxshi bilishadi. Manzilga qaysi yo'ldan oson borish mumkinligini ham ular aytadilar.
Tajriba, hayot maktabida ko'p yillar tahsil olgan qariyalar aksariyat hollarda adashmaydilar. Aytadilarki, yoshlik o'zining g'ayrati va shiddati bilan, keksalik esa vazmin-bosiqligi, tajribasi bilan go'zaldir. Qadim Sharqning ulug' va asrlar osha yashab kelayotgan odatlaridan biri shuki, qariyalarga hamma davrlarda izzat-ikrom ko'rsatilgan. Ularning aytganlari, o'rinli fikr-mulohazalari doimo qadrlangan.
Yangi O'zbekistonimizda keksalarni qadrlashga bo'lgan e'tibor tubdan o'zgardi. Buni biz kundalik hayotimizda ko'rib, guvohi bo'lib turibmiz. Keksalar qalbi o'ziga bo'lgan e'tibor, g'amxo'rlikni darhol his etadi, bu esa, o'z navbatida, uni yanada bardam, umidvor yashash sari rag'batlantiradi. Mamlakatimizda keksalarga nisbatan e'tiborning oshganligi tufayli uzoq umr ko'rayotganlar safi yildan-yilga ortib bormoqda. Birgina bizning viloyatimizda 100 va 100 yoshdan oshganlar 98 nafarni tashkil etadi. Shulardan ko'pi onaxonlardir.
Bir narsadan qanoat hosil qilamizki, tevarak-atrofimizda saksondan sakragan, to'qson bilan to'qnashgan, yuz bilan yuzlashgan qariyalarimiz safi tobora ortib bormoqda. Bu esa hayot tarzimizning tubdan yaxshilanib borayotganidan dalolat, albatta. Bugun surxondaryoliklarning tomorqalarida yoshi yetmish, saksondan oshib ketgan bo'lsa-da, yerga bemalol ketmon urayotgan, ziroat ekayotgan ko'plab keksalarni uchratish mumkin.
Buyuk mutafakkir bobomiz Alisher Navoiyning “Yigitlikda yig' ilmning maxzanin, qarilig' chog'i sarf qilg'il ani”, degan serma'no satrlari bor. Bu hikmatni tahlil qilsangiz, ma'nosi guldek ochilib kelaveradi. Avvalo, umr — oliy ne'mat. Qisqa va betakror. U qaytib berilmaydi…
Hayotning sirli, so'qmoqlaridan yuzi yorug' bo'lib, sha'niga gard tushirmay o'tgan yoshi ulug' insonlar — keksalar va nuroniylar chinakam murabbiylardir. Shu sababli xalqimiz keksalarni e'zozlaydi. To'y, qurilish va boshqa ulkan ishlarni boshlaganda keksalardan duo olish eng go'zal qadriyatlarimizdan sanaladi.
Tarixga nazar tashlasak, Sohibqiron Amir Temur ham mo'g'ul bosqinchilarini yurtdan haydab, o'z mustaqil saltanatini bunyod etgach, Sayyid Amir kulol, Said Baraka, Zayniddin Abubakir Toybodiy kabi davrning yetuk insonlarining maslahatlariga amal qilgan. U tajribali qariyalar bilan turli mashvaratlar o'tkazib, har xil masalalarda ularning fikrini olgandan keyin o'z oldiga qo'ygan maqsadini amalga oshirishga kirishgan. Qaysi yurtda o'z hukmronligini o'rnatsa, birinchi navbatda, o'sha yurtning yoshi ulug' va xalq hurmatini qozongan qariyalari, olimu fuzalolari hamda din peshvolarini to'plab, xalq va davlatning kelajak taqdirini ular bilan bamaslahat hal etgan.
Bu kabi o'lmas an'analarimiz, ayniqsa, keyingi yillarda yangicha ma'no-mazmun bilan boyib, keksa avlod vakillarining ham yoshi, ham jamiyatdagi mavqei o'sib bormoqda, desam, ko'pchilik nuroniylarimizning ko'nglidagi gapni aytgan bo'laman. Chunki Prezidentimiz keksalarning hurmatini joyiga qo'yish, ularning hayotdan rozi bo'lib yashashi uchun barcha sharoitlarni yaratish, keksalar va nuroniylarning ijtimoiy faolligini oshirish, boy hayotiy tajriba va bilimlarini farzandlarimiz tarbiyasi va yurtimiz istiqboli yo'lida safarbar qiladigan, ta'bir joiz bo'lsa, qaddimizni tog'day ko'targan yaxlit tizim yaratdi. Bu tizimning huquqiy asoslari davlat rahbarining “Nuroniylarni har tomonlama qo'llab-quvvatlash, ularning turmush darajasini oshirishga doir qo'shimcha chora-tadbirlari to'g'risida”gi 167-sonli Qarori hamda “Keksa avlod vakillarini har tomonlama qo'llab-quvvatlash hamda ularning ijtimoiy faolligini oshirishga doir qo'shimcha chora-tadbirlari to'g'risida”gi 92-sonli Qarorida mustahkamlab qo'yilgan.
Bunday ulkan g'amxo'rliklarning jonbaxsh samarasini surxondaryolik 235 ming nafar nuroniy va keksa avlod vakillari o'z hayotida chuqur his qilib umrguzaronlik qilmoqdalar.
Keksalar o'z ichki va tashqi ma'naviyati, hayot tajribasi bilan yoshlar tarbiyasiga mas'uldir. Faxriylar yoshlarga to'g'anoq emas — suyanchiq, raqib emas — ustoz, befarq emas — hamdard ekanligi bugungi kunda hayotimizga tobora chuqur kirib borayotgan “Bir nuroniy — o'n yoshga mas'ul” tamoyilida yaqqol namoyon bo'lmoqda. Biz, keksalar o'z hayot tajribalarimizdan kelib chiqib, yoshlarni ulardagi kuch-g'ayrat, jo'shqinlik va tashabbuskorlikni to'g'ri sarflash, ogoh bo'lish, tinch-osoyishta hayotimiz, milliy, umuminsoniy qadriyatlarimizni asrab-avaylash, umrning qadriga yetishga o'rgatishimiz lozim. Chunki qariyalarimiz axloq-odob, tarbiya, nasihat bilan kamol topib, yoshlarga nasihat bera oladigan, ibrat bo'la oladigan donishmand, murabbiy darajasiga yetganlar. Ular turli voqeliklarga vazminlik, bosiqlik, bag'rikenglik, “etti o'lchab, bir kes” qabilida ehtiroslarga berilmay, shukronalik bilan qaraydigan mo'ysafidlardir.
Keksa avlod vakillari bugun mahallalarimiz, jamiyatimizning eng faol ishtirokchisiga aylangan. Ularning har biri kunda 1-2 soat vaqtini mahalladoshlari, ayniqsa, yoshlar muammolarini hal qilishga sarflasa ham, mahallada e'tibor, mehr-oqibat muhiti yuksaladi. Mahalla hayoti o'zgaradi.
Pensiya yoshidagi turli kasb egalari bo'lgan faxriylar yoshlarga chin ma'noda o'rnak bo'lishmoqda. Masalan, termizlik tadbirkor Xayrulla Turopov 75 yoshni qarshi olayapti. Tinib-tinchimas bu nuroniyimiz yaqinda “Sharshara” — turizm markazini ishga tushirib, 50 nafardan ziyod yoshni ishli qildi.
Kishi barakali yashab, mazmunli umr ko'rar ekan, bunda o'zi tug'ilib o'sgan jamiyat, yurtning munosib ulushi bor. Ta'bir joiz bo'lsa, biz ana shunday oqibat va g'amxo'rlikka chulg'angan, chor tarafidan qut-baraka yog'ilib turgan yurtda yashayapmiz. Bunga Prezidentimiz boshchiligida olib borilayotgan inson qadrini ulug'lashga qaratilgan islohotlar va ularning hayotbaxsh mevalari guvohlik berib turibdi.
Ayni islohot va yangilanishlar davrida davlatimiz rahbarining 2026 yil 2 apreldagi “O'zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 35 yilligini keng nishonlashga tayyorgarlik ko'rish va uni o'tkazish to'g'risida”gi qarorida belgilangan vazifalar ijrosini ta'minlash maqsadida “Yagona Vatan, yagona xalq bo'lib, yangi hayot va kelajak yaratamiz!” degan bosh g'oyani o'zida mujassam etgan ma'naviy-ma'rifiy tadbirlarni tashkil etib kelmoqdamiz.
Ushbu tadbirlar doirasida o'tkazilayotgan “Uch avlod uchrashuvi”, “Faxriylar — faxrimiz”, “Bir nuroniy — o'n yoshga mas'ul”, “Yashil makon”, “Qo'sha qarish saodati”, “Yuz bilan yuzlashganlar” kabi va yana qator loyihalarimizda keksa, o'rta va yosh avlod vakillarini faol jalb qilib, yoshlarga mustaqillik va uning qadri, istiqlol sharofati bilan mamlakatimizda kechayotgan islohotlar, ularning o'ziga xos samaralari, yurtimizda hukm surayotgan tinchlik-xotirjamlik, farovonlik xususida targ'ibot ishlari amalga oshirilmoqda. Mazkur uchrashuv hamda muloqotlarda farzandlarimizga ajdodlar ibratidan o'rnak olish, kasb-hunar egallab, ona yurtga munosib xizmat qilish lozimligi uqtirilmoqda.
Yuqoridagilardan xulosa qilish joizki, yurtimiz nuroniylari bundan keyin ham astoydil yeng shimarib, o'zaro ahil va yakdil bo'lib, xalqimizni yanada farovon, mamlakatimizni dunyoning rivojlangan davlatlari qatoriga olib chiqishdek xayrli vazifalar yo'lida kamarbasta bo'ladilar.