O'tgan asrning 80-yillarida yuz bergan voqea
Kuz. Salqin shabada esib turibdi. Yakshanba. Erkin aka zerikdilar, shekilli yoki uydagi yumushlar bilan tinim bilmay g'imirlab yurganimni kuzatdilar, shekilli, onasi, kiyining, bir magazin aylantirib kelaman, deb qoldilar.
Hayron bo'lmadim. Chunki bunday taklif birinchi marta emasdi. Bunday paytlarda ayol kishi chunonam chaqqonlashib ketadiki, asti qo'yaverasiz! Ishlarimni yig'ishtirib zumda tayyor bo'lib chiqdim. Biz boradigan magazin Chilonzor tomonda, anchagina to'kin magazinlardan hisoblanardi. Magazin mudiri keling-kelinglar deb Erkin akani quchoq ochib kutib oldi.
— Uka, qish kelayapti, bir sidra kiyinib olsak degan niyatda kelgandik.
Mudir hushyor yigit ekan, bir zumda kostyum-shim, tufli, ko'ylaklar, boshqa engil-boshlarni muhayyo qildi. O'zimizga, o'g'il-qizlarga loyiq va mos kiyim-kechaklar, oyoq kiyimlari xarid qildik. Erkaklar hisob-kitob qilishayotgandi, bexosdan ko'zim yana allanimaga tushib qoldi. Shuni ham olaylik, adasi, demoqqa og'iz juftlagan ham edim, Erkin aka “Bo'lar” degan ma'noda ishora qildilar.
Xarid qilingan buyumlarni mashinaga joylab, baxtli er-xotin bo'lib uyga yo'l oldik. Haligi ko'zim tushgan matohni olsak bo'lardi-da, deb so'z boshlabman-da! Erkin aka indamay mashinani haydab kelaverdilar. Men yana o'sha zormandadan so'z ochdim.
— Ayol zoti sira minnatdor bo'lmas ekan-da! Pushkinning “Oltin balig'i”dagi kampirga o'xshamang-da!
Ayol kishi emasmanmi, Erkin akaning asabiylasha boshlayotganlariga e'tibor bermabman. Xayolim boyagi buyumda.
— Noyob ekan-da, adasi! Boshqa joyda topilmaydi. Shuncha narsa olganda, o'shani ham olaqolsak…
Mashina keskin tormoz olib to'xtadi.
— Tushing mashinadan!
Hayron bo'lib qoldim. Erkin akadan mutlaqo kutmagandim bunday “iltifot”ni. Men ham hech ikkilanmadim, hovurdan tushish o'rniga shartta mashinadan tushdim.
— Boring-da, o'zingiz olaqoling o'sha narsani!
Erkin aka shunday dedilaru mashinani g'izillatib haydab ketdilar.
Ana shundagina qanday voqea yuz berganini, bu ko'ngilxiralikka o'zim sababchi bo'lganimni anglab yetdim. Shuurim shiddat bilan ishlab ketdi. Yonimdan o'tib borayotgan “Jiguli”ga qo'l ko'tardim. So'ramay-netmay unga o'tirib oldim.
— Haydang, uka! — dedim shoshilib.
— Qayoqqa? — so'radi haydovchi hayron bo'lib.
— Anavi mashina orqasidan yuring, — dedim. Yo'lni tushuntirdim. — Faqat undan tezroq haydang, o'zib keting, tez!
Haydovchi ortiq surishtirmadi, bir nafasda aytgan manzilimga yetkazib keldi.
Uyga kirgan zahotim kiyimlarimni almashtirib, hovli-yo'laklarga shalabbo qilib suv sepdim. Gazga choy qo'ydim. Qovun bor ekan, uni vodoprovod suviga chayib, ustidan suvni jildillatib qo'ydim. Darvoza lang ochiq. Bir mahal darvozaxonada Erkin aka paydo bo'ldilar. U kishiga peshvoz chiqqan bo'lmasam-da, sezib turibman: bir yo'lakka, hovliga, bir menga — ust-boshimga hayron bo'lib qaradilar. Ko'cha tomonda na birortasi, na mashina ko'rinadi. Erkin akaday shoir odam ham so'z topolmay qoldilar.
— Yaxshi keldingizmi, adasi? Yangi olingan kiyimlaringizni kiyib chiqing, men ham kiyaman, bir bayram qilaylik!
…Aytmoqchimanki, doka ro'mol o'z-o'zidan qurimaydi. Bexosdan oradan qora mushuk o'tdimi, haliyam kech emas, buyog'iga uddaburonlik, topqirlik va albatta shirin so'z najotkor sifatida yetib keladi, siz esa undan foydalana bilmog'ingiz kerak bo'ladi, xolos.
Erkin Vohidovning rafiqasi
Gulchehra Vohidovaning
“Qalbim ardog'i” kitobidan.