IX asrda yashagan Muhammad, Ahmad va Hasan ibn Muso ismli aka-uka allomalar o'zlarining muhandislik, matematika va astronomiyadagi izlanishlari natijasida bugungi kundagi zamonaviy avtomatika va robototexnikaning ilk asoslarini yaratishgan deyish mumkin. Ilm-fan olamida inqilobiy iz qoldirgan buyuk olimlarning ixtirolari “Kitob al-Hiyal” (“Aqlli asboblar kitobi”) asarida o'z aksini topgan.
Ularning mashhur ixtirolari quyidagilar bo'lgan:
– O'z-o'zidan ochiluvchi eshiklar — havo bosimi va gidravlika asosida ishlaydigan mexanizm. Masjid eshiklari avtomatik tarzda ochilib-yopilardi.
– Suv bilan ishlaydigan avtomatik choynak — belgilangan vaqtda issiq suv quyib beradigan qurilma. Bu dasturlashtirilgan xizmat mexanizmining ilk ko'rinishi edi.
– Kodlangan xavfsizlik qulf tizimi — faqat maxsus kombinatsiya bilan ochiladigan qulflar, xavfsizlik mexanizmlarining boshlang'ich namunasi.
– O'lchovli suzuvchi shamlar — muayyan vaqtdan keyin signal beradigan shamlar. Bu qurilmalar vaqt o'lchashda innovatsion yondashuv edi.
– Mexanik musiqachilar va xizmatkorlar — suv bosimi bilan harakatga keluvchi, belgilanadigan harakatlarni bajara oladigan ilk “robot”lar.