Kasbim taqozosi bilan yurtimizning turli manzillarida yashayotgan nuroniylar bilan suhbatlashar ekanman, aksar hollarda savollarimga ulardan olayotgan javoblarimda o'zaro uyg'unlik kasb etardi. Ammo Navoiy viloyatining Navbahor tumanidagi “Navbahor” mahallasida istiqomat qilayotgan 90 yoshli Berdimurod bobo Karimov bilan suhbatimiz odatdagidan farqli kechdi.
— Ikkinchi jahon urushi davrida 7-8 yoshli bolakay bo'lgan ekansiz. Xalqimiz boshiga tushgan og'ir, sinovli kunlarni eslay olasizmi?
— Og'irliklar qanaqa bo'lganligini eslolmayman. Ammo o'sha vaqtlarda ham yaxshi odamlarning ko'pligi yodimda qolgan. Otam vafot etganida besh yoshda ekanman. Keyin to'ng'ich akam Bobomurod kanal qazish ishiga ketib, vafot etgan. Onam voyaga yetmagan uch o'g'li bilan beva qolgan. Volidam doim “Oqil bo'ling, olim bo'ling!” degan allasini aytib uxlatardilar bizni. Boymurod akam ikkimiz uzoq qarindoshimiznikiga, mol-holiga qarab, uy ishlariga ko'maklashgani borardik. Otasi cho'pon bo'lib o'tgan bizdek qishloq bolalariga mollarning tagini tozalab, o't-emini vaqtida berish ish bo'ptimi?!
Ular ham bunga javoban o'zida borini qizg'anmay, chorsiga kiyim-kechak, non-osh tugib berishardi. Akam bilan uyga xursand holda qaytib kelardik. Onam “polvon bolalarim” deb alqardilar. Qornimiz to'ygach, yana “Oqil bo'ling, olim bo'ling, iloyo” degan allani eshitgancha, qotib uxlardik. Akam ham, onam ham, bizga yordam berayotgan qishloqdoshlar ham juda yaxshi odamlar edi. Shundan bo'lsa kerak, og'irligu dard-alamlar emas, yaxshilar va yaxshiliklar yodimda qolgan.
Berdimurod bobo har voqeaning yaxshi tarafini ko'radigan, yaxshilik izlaydigan noyob inson ekanidan ruxlanib ketdim.
— Taqdir tilakka yarasha bo'ladi deganlaridek, onangizning orzulari ro'yobga chiqdimi?
— Ha, ro'yobga chiqdi. Urush tugab, tinchlik kunlari boshlandi. Boymurod akam ham, Barotbek ukam ham o'qimishli arxitektor bo'lishdi. Men esa fizika-matematika fani muallimi bo'lib, 40 yil davomida maktabda bolalarga ta'lim-tarbiya berdim. Oqilligim shu bo'ldiki, Buvinor onangizga uylandim. Buvinor oliy ma'lumotli emas, ammo onamning yaxshi ko'rgan kelini, yetti farzandimning oqila onasi bo'ldi. Qishloqda qo'li gul chevar bo'lib, hurmat-e'tibor topdi.
— Oshirib yuboradilar-da, bu bobo, — samimiy tabassum bilan suhbatga qo'shiladi Buvinor ona. — Mening baxtim — oqila qaynonaga kelin bo'lganim. Qaynonam Shahrizoda momo nimani tilasalar, so'raganlari ro'yob bo'laverardi. Yettinchi bolamga homiladorligimda qattiq betob bo'ldilar. Qo'limizdan kelgancha oq yuvib-oq taradik. “Oy-kuning yaqin, Buvinor. Sen tuqqani “raddom”ga ketguningcha Rabbim chaqirsin meni, o'ligimni o'zing kuzat, bolam”, — dedilar bir kuni. Qarangki, ertasiga qo'limda o'z omonatlarini topshirdilar. Janozaning ertasi kuni kenja o'g'lim Hamrozbek tug'ildi.
Bu qadar osmonqalb, bu qadar yaxshilikparvar odamlar bilan suhbatim davomida ularning avliyosifat insonlar ekanliklariga guvoh bo'ldim. Ularning 60 yildan buyon ahil-totuv yashashlari, yetti farzandning ikki nafari arxitektor, ikki nafari taniqli shifokor, biri ota kasbini olgan matematika fani muallimasi, yana biri ona hunarini davom ettirayotgan qo'li gul tikuvchi bo'lib, elga tanilgani ularning ota-ona ibratini olib ulg'ayganidan dalolatdir.
— Keyingi paytlarda Berdimurod boboni uchrashuvlarga kamroq olib boryapmiz, — deydi “Nuroniy” jamg'armasi Navbahor tumani bo'limi raisi Toshqul Abdiyev. — Sababi shuki, qishlog'imizning har bir xonadonida bobodan ilm olib, tarbiya o'rganadigan o'quvchilar bor. Axir, 40 yil bitta maktabda muallim bo'lish hazilakam gapmi?! Otaxonning bir qishloq shogirdidan tashqari, olislarda ham ilm-fan bilan shug'ullanayotgan olim izdoshlari ko'p. Ular ham otani tez-tez yo'qlab turishadi.
Uch o'g'il, uch kelin, to'rt qiz va to'rt kuyov, 21 nafar nevara, 17 nafar evara kunda-kunora oilaning piri badavlatlarini sog'inib, ziyoratga kelishadi. Kattagina hovlidagi mevali daraxtlar parvarishi haliyam bobo nazoratida. Har holda bahordan to kech kuzgacha dasturxondan meva arimaydi. Kelinlarning oshxonasi uchun pomidor, bodring, sabzi, kartoshka… xullas, bari ne'matlar shu tomorqadan chiqadi.
Ha, Shahrizoda onaning “Oqil bo'ling, allayo, olim bo'ling, alla!” degan tilaklari ijobat bo'ldi. Orzulari ro'yobga chiqdi. Do'st qidirib, do'st topgan, baxtni orzulab, astoydil mehnat qilgan va unga erishib, qo'sha qarib yashayotgan ikki beg'ubor nuroniyga umringiz ziyoda bo'lsin, sizlar hamisha yoshlarimiz uchun ibrat va o'rnaksiz, degimiz keladi.
Zamira RO'ZIYEVA,
“Nuroniy” muxbiri.