Bugun o'zbek jurnalistikasi, adabiyot, madaniyat va ma'naviyat sohasida fidoyilik va mahorat bilan qalam tebratayotgan ijodkorlar ko'pchilikni tashkil qiladi. O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a'zosi shoir va yozuvchi O'ktam Mirzayor ham ana shunday qalam sohiblaridan biridir.
Kamina O'ktamjonni o'n ikki-o'n uch yoshlaridan buyon taniyman. O'sha paytlarda u maktabning yettinchi sinfida o'qirdi. O'zining kichik-kichik xabar va maqolalarini olib, muharririyatga tez-tez kelib turardi. Men gazetaning madaniyat bo'limida ishlardim. Keyinchalik u she'rlar ham mashq qila boshladi. Oradan ko'p o'tmay negadir u ko'rinmay qoldi, aniqrog'i, yozmay qo'ydi. O'shanda obuna bahonasi bilan u o'qiydigan maktabga bordim va kichik jamoatchi muxbirimiz bo'lib qolgan olov qalb yigitni ham surishtirdim. Maktab direktori Rahmon aka Obilov u haqda juda iliq gaplarni aytdi. A'lo baholarga o'qishi, jamoat ishlarida faolligi, hatto ma'rifat maskani devoriy gazetasini ham chiroyli va sermazmun qilib chiqarib kelayotganligini ta'kidladi. Ayniqsa, uning yaqinda “Mushtum” jurnalida bosilib chiqqan “Zirabuloq” temir yo'l stansiyasi vokzalidagi ayanchli ahvol haqidagi tanqidiy maqolasi ancha shov-shuvga sabab bo'lganligi, o'sha maqoladan so'ng vokzaldagi yo'lovchilarning poezdga chiqish joyidagi kamchiliklarga barham berilganligini aytdi.
O'z o'rnida, men ham O'ktamjon tuman “Paxtakor ovozi” (hozirgi “Navqiron Narpay”) gazetasining faol jamoatchi muxbiri ekanligi, biroq keyingi paytlarda gazetaga yozmay qo'yganligini ta'kidladim. Maktab direktori uni chaqirtirdi. Oradan ko'p o'tmay, u iymanibgina direktor xonasiga kirib keldi. Ma'lum bo'lishicha, tahririyat xodimlaridan biri uning gazetaga taqdim etgan she'rlarini tanqid qilgan ekan, xafa bo'libdi. Biz unga tanqid kelajakning mevasi ekanligi, aksincha, undan to'g'ri xulosa chiqarib, dadil olg'a intilish orzuga yetaklashini yotig'i bilan tushuntirdik. Shunda uning yuz-ko'zlarida umid uchqunlari paydo bo'ldi. Adashmagan ekanmiz. Ertasi kuniyoq u maktab hayotidan kattagina maqola yozib, olib keldi. Shundan so'ng O'ktamjon bilan qadrdon bo'lib ketdik. Ayniqsa, ular yashaydigan mahallaga ko'chib borganimizdan keyin u xonadonimizga ham tez-tez kelib, qaysi mavzularda ko'proq maqolalar yozish kerakligi haqida tavsiyalar olardi. O'zining kichik-kichik she'r va hikoyalarini ham olib keladigan bo'ldi. Yuqori sinflarda o'qiyotganda uning nafaqat maktab hayoti, balki, xo'jalik, korxona va tashkilotlar faoliyatidan yozgan sermazmun maqola va lavhalari, tanqidiy materiallari, shuningdek, she'r va hikoyalari nainki tuman gazetasi, balki viloyat va respublika gazeta-jurnallarida ham bosilib chiqa boshladi.
Bular, o'z navbatida, ijodkorning ko'plab kitoblarni o'qishi, tinimsiz izlanishi, taniqli o'zbek yozuvchi va shoirlari bilan bir qatorda, jahon adabiyoti klassiklarining ijod namunalari bilan qiziqishi, ularning asarlarini astoydil mutolaa qilishi samarasi edi, albatta. O'rta maktabni bitirgach, u hech ikkilanmasdan Toshkent davlat universiteti (hozirgi O'zMU)ning jurnalistika fakultetiga hujjat topshirib, talabalik baxtiga muyassar bo'ldi. Bir qator taniqli ijodkorlar, jumladan, shoir Mirtemirdan qimmatli maslahatlar oldi. Dorilfununni bitirgach, dastlab “Toshkent oqshomi” gazetasi, keyinchalik O'zbekiston Milliy axborot agentligi, “Guliston” jurnali, O'zbekiston Jurnalistlar uyushmasi, “O'zbekiston adabiyoti va san'ati”, “Hurriyat” gazetalari, O'zbekiston kinematografiya davlat qo'mitasida samarali faoliyat ko'rsatish bilan bir qatorda, “Ogoh ko'ngil”, “Yaxshi kunlar quvonchi”, “Tuproq hidi”, “Amakimning kasali”, “So'z ishqi”, “Sog'inch daftari” singari kitoblar yozib, keng kitobxonlar ommasi e'tiboriga sazovor bo'ldi.
Adabiyotning katta yo'liga tushib olib, ijodi gurkirayotgan bir paytda oilaning boshiga og'ir musibat tushdi. Oliy o'quv yurtini imtiyozli tugallab, ko'pchilik tengdoshlaridan ancha ilgarilab ketgan yolg'iz qizi Umidaxon va o'g'li Muzaffarjonlar avtohalokat tufayli hayotdan ko'z yumdilar. O'ktamjon va turmush o'rtog'i O'lmasxon o'sha og'ir kunlar sinovini, bu taqdir zarbasini ham boshdan kechirdilar. O'g'li Mahkamjon opasi va ukasining o'rnini bildirmaslikka harakat qiladi. O'ktamjon ayni paytda “Guliston” va “Teatr” jurnallari birlashgan tahririyatida bosh muharrir o'rinbosari sifatida faoliyat ko'rsatish bilan bir qatorda, O'zbekiston jurnalistika va ommaviy kommunikatsiyalar universitetida bo'lajak jurnalistlarga ijod sirlaridan saboq bermoqda. Uning adabiyotimiz, xususan, o'zbek jurnalistikasi rivojidagi xizmatlari munosib taqdirlangan. O'ktam Mirzayor jurnalistika sohasidagi bir qator ko'rik-tanlovlar sovrindori, “Shuhrat” medali va “Mehnat shuhrati” ordeni sohibi.
“Shoirning ko'nglidan uchib chiqqan so'z va ohanglar bahor qaldirg'ochlari singari sizning ham qalbingizga qo'nib o'tsa, mehringizni uyg'otsa, hislaringizga qanot bag'ishlasa, ijodkor uchun bu katta baxtdir. O'ktam Mirzayorning shunday baxtga doimo sazovor bo'lib yurishini chin dildan istayman”, — degan edi O'zbekiston xalq shoiri, O'zbekiston Qahramoni Abdulla Oripov uning “So'z ishqi” deb nomlangan kitobiga yozgan so'zboshisida.
Uning asarlari, kitoblarini qo'limga olganiimda yoshligida uni ijodga ruhlantirgan ustoz sifatida qalbim g'ururga to'ladi. Axir ustoz uchun shogirdining yutuqlaridan ortiq baxt bormi?!
Rizo XUDOYQULOV,
O'zbekiston Respublikasida
xizmat ko'rsatgan jurnalist,
birinchi darajali
“Mehnat faxriysi”
ko'krak nishoni sohibi.