Onasi qarzga non ololmay yig'laganida u o'n ikki yoshli bola edi…
O'shanda do'konda onasining mahzun qiyofasiga termilib turib, bunday holda yashab bo'lmasligiga qat'iy ishonch hosil qildi va hech qachon qashshoq bo'lmaslik uchun ont ichdi. Oradan yillar o'tib, dunyoning eng katta kiyim-kechak imperiyasini barpo qildi. Bu kishi dunyoga mashhur ZARA brendining tamal toshini qo'ygan Amansio Ortega edi.
U o'shanda Ispaniyaning qashshoq bir qishlog'ida yashardi. Otasi temiryo'l ishchisi, onasi farrosh edi. Bir kun onasi bilan birga baqqolga borganida, do'kondor sovuq ohangda: “Buyog'iga qarzga non berolmayman, shundoq ham qarzingiz ko'payib ketdi”, dedi. Onasining yelkalari qunishdi. Do'kondan juda maxzun holda, ko'zi to'la yosh bilan chiqdi. Bu nigohlar bolakay Amansioning qalbiga xanjar bo'lib qadaldi va o'sha daqiqalarda jajji mushtchalarini qattiq qisib: “Bundan keyin aslo qashshoq bo'lmayman”, deya ont ichdi.
O'n uch yoshida maktabni tashlab, bir tikuvchiga shogird bo'lib ishga kirdi. Ishi tayyor kiyimlarni mijozlarga yetkazish edi. U faqat tashuvchilik bilan kifoyalanmadi. Gazlama tanlash, kiyimni tekis va sifatli chokda tikish, mijozlar bilan ishlash va tijorat yuritishni sinchiklab kuzatdi. Kunduzlari ishladi, tunlari har xil rejalar tuzdi. Hamma uxlab yotganida Amansio kelajakdagi imperiyasining tamal toshlarini qo'yardi.
Uylangach, xotini bilan birga uyida hammom xalati va ichki kiyimlar tikib, eshikma-eshik yurib sotishardi. Ofisi yo'q, brendi yo'q, sarmoyachisi yo'q. Isitish moslamasiga pul ketmasin deya, qishda sovuqda ishladi. Hatto bir kuni qo'lidagi tayyor mollarini o'g'irlab ketishdi. Ishni davom ettirish qiyin edi, ammo u mashaqqatli yo'llarda aslo chekinmadi. Faqat oldingidan-da ko'proq harakat qilishga intildi.
1975 yilda La Korunyada kichik do'kon ochib “ZARA” deya nom qo'ydi. Uning maqsadi juda oddiy va qat'iy edi: “Boylar kiyadigan sifatli va bejirim kiyimlarni oddiy xalq xarid qiladigan narxda sotish”. Uning maqsadi o'z davri uchun telbalikdek eshitilar, atrofida istehzoli nigohlar aylanardi. Biroq u ayni oddiyligi bilan moda va kiyim-kechak dunyosining mahobatli devlarini tiz cho'ktira oldi.
Bugun “ZARA”ni dunyo taniydi. To'qsondan ortiq mamlakatlarda minglarcha do'konlari bor. Butun dunyo uni “Biznesmen” deydi, lekin u qarzga non ololmay yig'layotgan onasini haliyam unutolmaydi. Hashamatni yoqtirmaydi, bo'yinbog' taqmaydi. Intervyu bermaydi. Chunki yillar davomida o'rgangani shu bo'ldiki: “Hurmat pul bilan sotib olinmaydi, tirnoqlar bilan tirnab bunyod etiladi.”
“O'tmishimiz — taqdirimiz emas. U shunchaki bizning qalbimizdagi maqsadlarimizni olovlantiradigan uchqun. Muvaffaqiyat uchun ilk qadamni qaerdandir boshlash, o'z holatingdan uyalmay, dadil maqsad qo'ya bilish va olg'a qadam tashlash kerak. Yuksak maqsadlar uchun ilk qadamingni qashshoqlikda qo'yganing uchun emas, ish boshlamay turib, ortga chekinishdan uyalish kerak”, deydi u.